اثر محلول‌پاشي برگي روي و بور بر گياه مادري و غني‌سازي بذر بر بنيه و شاخص‌هاي جوانه‌زني بذر كنجد (Sesamum indicum) رقم داراب 1

پژوهش‌هاي بذر ايران

دوره 4 - شماره 1

نوع مقاله: Original Article
چكيده: با توجه به نقش روي و بور در افزايش كيفيت بذر، فراهم نمودن مقدار كافي اين عناصر در بذر داراي اهميت مي‌باشد. اين پژوهش در قالب دو آزمايش مجزا در سال 1393 در آزمايشگاه زراعت دانشگاه ياسوج اجرا شد. در آزمايش اول بذور كنجد رقم داراب 1 حاصل از يك مطالعه‌ي مزرعه‌اي به‌صورت كرت‌هاي خرد شده در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي شامل سطوح آبياري پس از 75، 110 و 145 ميلي‌متر تبخير از تشتك تبخير و محلول‌پاشي آب آبياري، سولفات روي، اسيد بوريك و تركيب هر دو طي دو مرحله هشت برگي و سه هفته بعد از مرحله اول، در دماي 15 درجه سانتي‌گراد، مورد آزمون جوانه‌زني قرار گرفتند. آزمايش دوم به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار انجام شد. عامل اول در هشت سطح شامل خيساندن بذور كنجد با آب مقطر، خيساندن با محلول‌هاي حاوي سولفات روي، اسيد بوريك، سولفات روي و اسيد بوريك با غلظت 0/3 درصد و بذور غني‌شده از طريق محلولپاشي گياه مادري با عناصر روي و بور شامل، بذر با مقدار روي 159 ميلي‌گرم بر كيلوگرم (روي بالا)، بذر با مقدار بور 15/3 ميلي‌گرم بر كيلوگرم (بور بالا) و بذر با مقدار 139/5 و 14 ميلي‌گرم بر كيلوگرم (تركيب روي و بور بالا) به‌اضافه بذر خشك بدون پيش تيمار بود. عامل دوم شامل پيري تسريع شده به مدت صفر (شاهد)، 2 و 4 روز در دماي 45 درجه سانتي‌گراد و رطوبت 100 درصد بود. نتايج آزمايش اول نشان داد كه با تأخير در زمان آبياري، تيمارهاي محلول‌پاشي عناصر كم‌مصرف روي، بور و تركيب روي با بور در مقايسه با تيمار آب، موجب بهبود صفات جوانه‌زني شدند. نتايج آزمايش دوم نيز نشان داد كه تيمارهاي بذر محتوي روي و بور با غلظت‌هاي بالا حاصل از آزمايش اول، نسبت به تيمارهاي غني‌سازي بذر با غلظت 0/3 درصد عناصر روي و بور موجب افزايش شاخص‌هاي جوانه‌زني و فعاليت آنزيم‌هاي كاتالاز و پراكسيداز شدند.
Effect of Zinc and Boron Foliar Application on Maternal Plant and Seed Enrichment on Vigor and Germination Indices of Sesame (Sesamum indicum cv. Darab 1)
Article Type: Original Article
Abstract: Micronutrients play a great role in the production of high quality seeds, especially in terms of germination. Therefore, providing seeds with sufficient amounts of these is an important consideration in seed production. The present study was conducted as two separate experiments in the Seed Laboratory of Yasouj University in 2015. In the first experiment, the sesame seeds (cv. Darab 1) obtained from a previous split plot experiment based on RCBD, consisting of three irrigation levels (after 75, 110 and 145 mm evaporation from class A pan) and four foliar applications comprising water, zinc sulfate, boric acid and mixture of zinc sulfate and boric acid, were investigated in germination experiments in the minimum temperature (i.e., 15°C). The second experiment was a factorial based on RCD with three replications. The first factor in the eight levels included seeds soaked in water, ZnSo4, H3Bo3 and ZnSo4 + H3Bo3 and seeds with high contents of Zn (159 m Kg-1), B (15.3 m Kg-1) and Zn (139.5 m Kg-1)+ B (14 m Kg-1) and dry see as the control. The second factor was accelerated aging periods at three levels (0, 2 and 4 days) at 45°c and RH = 100%. The results showed that with a delay in irrigation time, compared with water foliar application, foliar application of micronutrients (Zn, B, Zn+B), and significantly increased germination traits. The results also suggested that, compared with seeds soaked in nutrients, seeds with high Zn and B contents significantly increased germination indices and antioxidant (catalase and peroxidase) activities, especially under accelerated seed aging.