تأثير تنش خشكي مرحله زايشي بر ويژگي‌هاي جوانه‌زني بذر ژنوتيپ‌هاي بومي و اصلاح‌شده برنج (Oryza sativa)

پژوهش‌هاي بذر ايران

دوره 4 - شماره 1

نوع مقاله: Original Article
چكيده: به‌منظور بررسي اثر تنش خشكي در مرحله زايشي بر ويژگي‌هاي جوانه‌زني بذر هفت ژنوتيپ برنج، آزمايشي در سال 1394 در دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي ساري بر دو گروه از بذرهاي حاصل از تيمار تنش و شرايط طبيعي اجرا گرديد. نتايج مقايسه‌هاي گروهي نشان داد كه در بين بذرهاي حاصل از شرايط بدون تنش، ارقام بومي شاخص و سرعت جوانه‌زني، درصد آب بافت گياهچه، طول ساقه‌چه و وزن خشك ريشه‌چه كمتري از ارقام اصلاح‌شده داشتند؛ اما از بين بذرهاي حاصل از تنش، شاخص و سرعت جوانه‌زني ارقام بومي نسبت به ارقام اصلاح‌شده بيشتر بود. از بين بذرهاي رقم حساس و متحمل حاصل از شرايط بدون تنش نيز شاخص، سرعت و درصد جوانه‌زني رقم حساس نسبت به ارقام متحمل بيشتر بود. از سوي ديگر، از مقايسه بذرهاي تنش ديده رقم حساس و متحمل مشخص گرديد كه تنش خشكي افزايش زمان تا 10، 50، 90 و 95 درصد جوانه‌زني، درصد آب بافت گياهچه و طول گياهچه در رقم حساس نسبت به ارقام متحمل را در پي داشته است. در مجموع به‌نظر مي‌رسد بروز تنش خشكي در مرحله زايشي بر ويژگي‌هاي جوانه‌زني نسل بعد گياه اثر معني‌داري داشت هرچند نوع پاسخ بسته به ميزان تحمل ژنوتيپ به تنش و منشأ ژنتيكي آن متفاوت بود.
Effect of Drought Stress at Reproductive Stage on Seed Germination Characteristics of Local and Improved Rice (Oryza sativa) Genotypes
Article Type: Original Article
Abstract: In order to study drought stress effect at the reproductive stage on seed germination characteristics of seven rice genotypes, an experiment was carried out at Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University in 2014. This study was conducted on drought-stressed seeds and seeds grown under normal conditions. The results of orthogonal mean comparison among non-stressed seeds showed that local genotypes had a lower germination index, germination rate, water percentage of seedling tissue, shoot length and root dry weight than the improved genotypes. Among stressed seeds, however, local genotypes had a higher germination index and germination rates than those of improved genotypes. Comparison of non-stressed seeds of susceptible and tolerant genotypes indicated that susceptible genotypes had a higher germination index, germination rate and germination percentage than tolerant genotypes. On the other hand, the comparison of the stressed seeds of susceptible and tolerant genotypes revealed that drought stress increased the time to 10, 50, 90 and 95% germination, water percentage of seedling tissue and plantlet length in susceptible genotypes, which were higher than those of tolerant genotypes. In conclusion, it seems that drought stress at reproductive stage has a significant effect on germination characteristics of the plant’s following generation. However, their responses are different, depending on the level tolerance of the genotype to stress and genetic origin.