بررسي اثر سطوح مختلف آب و مالچ پلاستيك بر عملكرد و كارايي مصرف آب گوجه‌فرنگي در روش آبياري قطره اي سطحي و زير‌سطحي

آب و خاک  

دوره 25 - شماره 5

نوع مقاله: Original Article
چكيده: اين تحقيق به‌منظور بررسي تأثير خاكپوش پلاستيك، روش آبياري قطره اي و مقادير مختلف آب بر عملكرد، كارايي مصرف آب خصوصيات كيفي گوجه‌فرنگي (رقم موبيل) با استفاده از طرح آماري كرت‌هاي دوبار خرد شده در قالب بلوك‌هاي كامل تصادفي در دو سال زراعي ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ در سه تكرار به اجرا درآمد. آزمايش در مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي خراسان رضوي انجام شد. فاكتورهاي طرح شامل مقادير آب در سه سطح (۶۰، ۸۰ و ۱۰۰ درصد آب مورد نياز كامل گياه) در پلات اصلي، روش آبياري قطره اي در دو سطح (سطحي و زير سطحي) در پلات فرعي و خاكپوش در دو سطح (بدون پوشش و خاكپوش پلاستيك) در پلات فرعي فرعي قرار گرفتند. نتايج تجزيه واريانس مركب نشان داد كه اثر ميزان آب آبياري، روش آبياري و خاكپوش روي عملكرد و كارآيي مصرف آب در سطح احتمال ۱ درصد معني دار بود. عملكرد گوجه فرنگي در سه سطح آبياري ۶۰، ۸۰ و ۱۰۰ درصد به‌ترتيب 31.141 ، 54.575 و 62.265 تن در هكتار به‌دست آمد كه با هم اختلاف معني دار داشتند. بيشترين ميزان كارايي مصرف آب با مقدار 7.881 كيلوگرم بر متر‌مكعب در تيمار ۸۰ درصد آب مصرفي به‌دست آمد. ميزان كارايي مصرف آب در دو تيمار ۶۰ و ۱۰۰ درصد به‌ترتيب برابر با 5.955 و 7.232 كيلوگرم بر متر‌مكعب بود. مقدار عملكرد در دو روش آبياري قطره اي سطحي و زيرسطحي به‌ترتيب برابر با 43.380 و 55.274 تن در هكتار بود كه با هم اختلاف معني دار داشتند. روش آبياري قطره اي زيرسطحي با ميزان كارايي 7.927 كيلوگرم بر متر‌مكعب نسبت به روش قطره اي سطحي برتر بود. مقدار عملكرد در تيمار بدون خاكپوش برابر با 42.714 و در تيمار خاكپوش برابر با 55.941 تن در هكتار بود. با كاربرد خاكپوش، مقدار كارايي مصرف آب حدود ۳۰ درصد افزايش يافت. در نهايت سطح ۸۰ درصد آب مصرفي با كاربرد روش آبياري قطره اي زيرسطحي و استفاده از خاكپوش به عنوان تيمار برتر انتخاب گرديد.
Investigation the Effect of Different Water and Plastic Mulch levels on Yield and Water Use Efficiency of Tomato in Surface and Subsurface Drip Irrigation Method
Article Type: Original Article
Abstract: This study was conducted to determine the impacts of plastic mulch, drip irrigation method and different amount of water and their interactions on yield, water use efficiency (WUE) and quality characteristic of tomato (Mobile cultivar). The study was conducted in Torogh Agricultural Research Station, Razavi Khorasan province. The study was done during 2007-2008. Experimental design was randomized complete blocks (RCBD) in split split plot with three replications. Design treatments included different amount of water (60, 80 and 100% water requirement) in main plot, drip irrigation method (surface and subsurface) in sub plot and mulch (with/without mulch) in sub-sub plot. The combined analysis showed that irrigation water amount, irrigation method and mulch treatments had significant effect on yield and WUE (P≤ 0.01). Yield in 60, 80 and 100% water requirement treatments was 31.141, 54.575 and 62.265 ton/ha, respectively, which showed significant difference. The highest WUE (7.881 kg/m3 ) was in 80% irrigation treatment, followed by 60 and 100% (with 5.925 and 7.232 kg/m3 ), respectively. There was significant difference between yield in surface and subsurface drip irrigation (that was 43.380 and 55.274 ton/ha), respectively. Water use efficiency in subsurface drip irrigation was 7.927 kg/m3 that was greater than surface drip irrigation. Yield in mulch and without mulch treatment was 55.641 and 42.714 ton/ha, respectively. Application of mulch increased water use efficiency about 30 percent. Subsurface drip irrigation with 80% water use and using of mulch was the best treatment.