تخمين غلظت زمينه براي ارزيابي آلودگي برخي فلزات سنگين در خاك هاي سطحي بخشي از استان مازندران

آب و خاک  

دوره 27 - شماره 3

نوع مقاله: Original Article
چكيده: يكي از مشكلات اصلي در ارزيابي وضعيت آلودگي خاك ها عدم وجود استانداردهاي منطقه اي است. اين مطالعه با هدف برآورد غلظت زمينه به منظور ارزيابي زيست محيطي و شناسايي مناطق آلوده برخي فلزات سنگين در قسمتي از اراضي مركزي استان مازندران با وسعتي برابر با ۵۵۰۰ كيلومترمربع كه از ديدگاه فعاليت هاي كشاورزي و تراكم جمعيتي با اهميت به شمار مي رود، اجرا گرديد. بدين منظور ۲۵۶ نمونه مركب از عمق ۱۰-۰ سانتيمتر خاك سطحي بر اساس روش نظام مند آشيانه اي برداشته شد. از اين تعداد نمونه، ۱۴۸ نمونه در اراضي كشاورزي، ۶۰ نمونه در مناطق شهري و ۴۸ نمونه در عرصه هاي طبيعي واقع شدند. پس از آماده سازي نمونه ها و هضم با اسيد نيتريك ۵ نرمال مقدار كل مس، روي، نيكل، سرب و كادميم توسط دستگاه جذب اتمي تعيين شد. با استفاده از نمونه خاك هاي عرصه هاي طبيعي غلظت زمينه طبيعي مس، روي، نيكل، سرب و كادميم به ترتيب برابر با 28.3، 40.2، 45.7 ،34.2  و 0.23 ميلي گرم بر كيلوگرم برآورد شد. با استفاده از اين ميزان نقشه هاي پراكنش فاكتور آلودگي و شاخص بار آلودگي فلزات سنگين رسم گرديدند. با هماهنگ كردن نقشه هاي فاكتور آلودگي و شاخص بار آلودگي با نقشه هاي زمين-شناختي و موقعيت شهرها مشخص گرديد كه غلظت فلزات سرب، روي و مس تحت تاثير فعاليت هاي شهري و كادميم و نيكل بيشتر تحت كنترل عوامل طبيعي مانند مواد مادري و نيز فعاليت هاي كشاورزي هستند. هم چنين با توجه به كلاس هاي ارزيابي فاكتور آلودگي، غالب نمونه ها داراي آلودگي متوسط به فلزات سنگين بودند.
Estimation of Background Concentration of Selected Heavy Metals for Pollution Assessment of Surface Soils of Mazandaran Province, Iran
Article Type: Original Article
Abstract: One of the main problems in soil pollution evaluation is the lack of regional standards. The objectives of this study were (i) to estimate the background concentration of some heavy metals for environmental assessment and, (ii) to locate heavy metal polluted soils in part of central Mazandaran Province. The study region with 5500 km2 area is important in terms of agricultural activities and population density. Using nested-systematic method, 256 composite soil samples were taken from the depth of 0-10 cm, including 148, 60, and 48 soil samples in agricultural land, urban area, and natural lands (forest and rangeland), respectively. After preparation and extraction of soil samples with 5 N nitric acid, the total concentration of Cu, Zn, Ni, Pb, and Cd was measured by an atomic absorption spectrometer. Natural background concentration (NBC) of Cu, Zn, Ni, Pb, and Cd was estimated to be 28.3, 40.2, 45.7, 34.2, and 0.23 mg kg-1, respectively. Interpolated distribution map of contamination factors (CF) and pollution load index (PLI) of heavy metals were prepared using NBC. The overlap of CF and PLI maps with geology and land use maps was indicated that the concentration of Pb, Zn, and Cu has been affected by human activities such as traffic, whereas Cd and Ni contents are controlled by natural factors such as parent material, and agricultural activities, mostly. Based on the classes of CF, most samples are moderately contaminated with heavy metals.
قیمت : 20,000 ريال