پهنه بندي ويژگي هاي شيميايي كيفيت آب هاي زيرزميني دشت فسا با استفاده از روش هاي زمين آماري

آب و خاک  

دوره 27 - شماره 4

نوع مقاله: Original Article
چكيده: مديريت كيفيت آب هاي زيرزميني در مناطق خشك از اهميت زيادي برخوردار است. دشت فسا در مناطق خشك و نيمه خشك ايران واقع شده است و عمده ساكنان آن در فعاليت هاي كشاورزي از آب هاي زيرزميني استفاده مي كنند. استفاده بيش از حد از آب هاي زيرزميني و خشكسالي هاي اخير سبب افت سطح ايستابي، شور شدن و كاهش كيفيت آب زيرزميني در اين منطقه شده است. لذا تغييرات مكاني برخي ويژگي هاي كيفي آب-هاي زيرزميني ۸۰ حلقه چاه دشت فسا در استان فارس شامل سختي كل آب، مقدار كل مواد جامد حل شده، قابليت هدايت الكتريكي، پ هاش، غلظت كاتيون ها (كلسيم، منيزيم، سديم و پتاسيم) و آنيون هاي محلول (سولفات، كلر و بي كربنات) در پاييز (آبان) ۱۳۸۹ بررسي و تخمين ويژگي ها با به كارگيري روش هاي زمين آماري انجام شد. روش مناسب تخمين شناسايي و پهنه بندي منطقه مورد نظر به لحاظ هر ويژگي كيفي با استفاده از نتايج روش انتخابي انجام شد. ساختار مكاني ويژگي هاي مورد مطالعه از مدل هاي كروي و نمايي با دامنه تاثير ۶۷۰۰ تا ۱۴۰۶۰۰ متر و حدود آستانه 0.002 تا 2.33 تبعيت نمود و كلاس وابستگي مكاني در محدوده متوسط تا قوي قرار گرفت. روش كريجينگ معمولي نقطه اي روش تخمين مناسب شناخته و نقشه هاي پهنه بندي نيز با استفاده از آن تهيه شد. نقشه هاي پهنه بندي نشان داد آب هاي زيرزميني نيمه جنوبي منطقه نسبت به نيمه شمالي از كيفيت نامطلوب تري برخوردار بوده و لازم است مديريت بهره برداري از منابع آب و استفاده از الگو هاي كشاورزي با حساسيت بيشتري انجام شود تا از بدتر شدن كيفيت آب و وخيم تر شدن وضعيت سفره هاي آب زيرزميني كه مستقيماً با معيشت ساكنان منطقه مرتبط است، جلوگيري به عمل آيد.
Zoning the Groundwater Chemical Quality Attributes of Fasa Plain Using Geostatistical Approaches
Article Type: Original Article
Abstract: Management and chemical quality of groundwater is very important in arid regions. Fasa plain (in Fars province) is an arid-semi arid region in Iran, that almost all of its residents are using groundwater in agricultural activities. Recent water shortages resulted in deepens water table, salinization and reduced groundwater quality in this area. Studying the spatial variability and zoning of the chemical quality attributes of water in order to optimum utilization and management of soil and water resources is one of the practical methods in conservation of these resources. Therefore, the spatial variability for some of groundwater quality attributes in 80 wells located in Fasa plain of Fars province including total hardness, total dissolved solids, electrical conductivity, pH, soluble cations (calcium, magnesium, sodium, and potassium) and anions (sulfate, chloride, and bicarbonate) concentration was studied and attributes were estimated by applying geostatistical methods. The suitable estimation method was determined and zoning of the studied area was done for each studied attributes. The spatial variability structure of studied attributes followed the spherical and exponential models having the range parameters of 6700 to 140600 m belonging to the moderate to strong spatial correlation classes. The Ordinary Point Kriging was determined as the suitable estimating method that used for preparing the maps of water quality zoning. The quality of groundwaters in the southern half of the studied area was lower than that of the northern half, therefore, the more sensitive management in utilization of water resources and in using of agricultural systems is needed in order to avoiding the deterioration of water quality and worsening of groundwater status that is directly related to the residents livelihood.
قیمت : 20,000 ريال