تعيين موازنه آبي و مراحل بحراني آن در گندم ديم با استفاده از شاخص تنش آبي گياه (CWSI)

آب و خاک  

دوره 28 - شماره 4

نوع مقاله: Original Article
چكيده: به منظور تعيين آستانه تنش آبي و وضعيت آن در ژنوتيپ‌هاي مختلف گندم ديم در مديريت‌هاي مختلف مصرف نيتروژن، آزمايشي در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي، به صورت كرت‌هاي دو بار خرد شده با دو زمان مصرف (كل در پائيز و در پائيز و در بهار) و چهار سطح نيتروژن (صفر، ۳۰، ۶۰ و ۹۰ كيلوگرم در هكتار) بر روي ۷ ژنوتيپ گندم در سه بلوك در سال زراعي ۹۰-۱۳۸۹ به اجرا درآمد. همچنين براي محاسبه پارامترهاي شاخص تنش آبي، ژنوتيپ‌هاي‌ مورد نظر در شرايط آبياري تكميلي در نزديك‌ترين فاصله با آزمايش قبل كشت شدند. دماي پوشش سبز در مراحل گلدهي و اوايل خميري شدن اندازه‌گيري و شاخص تنش آبي گياه (CWSI) محاسبه شد. حد مبناي پائين با مفهوم شرايط بدون تنش (Tc-Ta=۴.۵۲۳-۳.۷۶۱×VPD; R۲=۰.۹۲) و حد مبناي بالا با مفهوم حداكثر تنش (Tc-Ta=۶ °C) و شرايط بدون تعرق براي گندم ديم تعيين شد. آستانه تنش آبي گياه 0.4=CWSI محاسبه شد كه عبور از آن ۸ روز قبل از مرحله سنبله‌دهي اتفاق افتاد. در آستانه تنش آبي، مجموع ۶۰ ميلي‌متري از آب قابل استفاده تا عمق ۵۰ سانتي‌متري پروفيل تخليه شد. همچنين بين شاخص CWSI و عملكرد دانه در سطوح مختلف نيتروژن همبستگي منفي معني‌داري (0.01>p) وجود داشت. مصرف نيتروژن منجر به كاهش تنش آبي و افزايش عملكرد دانه شد. در مصرف تقسيطي و پائيزي N۳۰ بهترين ژنوتيپ‌ها از لحاظ عملكرد دانه و مقاومت به تنش آبي به ترتيب اوحدي و رصد و در مصرف تقسيطي و پائيزي N۶۰ به ترتيب ژنوتيپ‌هاي Cereal۴ و رصد بود.
Determination of Soil and Plant Water Balance and Its Critical Stages for Rainfed Wheat Using Crop Water Stress Index (CWSI)
Article Type: Original Article
Abstract: In order to determination of water stress threshold and dryland wheat genotypes water status in different nitrogen managements, this experiment was carried out in split split plot RCBD design in three replications in 2010-2011 cropping year. Treatments included: N application time (whole fertilization of N at planting time , and its split fertilization as 2/3 at planting time and 1/3 in early spring), N rates (0, 30, 60 and 90 kg ha-1 ) and 7 wheat genotypes. Also these genotypes were grown in supplemental irrigation condition for calculation of crop water stress index (CWSI) parameters. Canopy temperature (Tc) was measured in flowering and early milking stages. Crop water stress index (CWSI) was calculated. A non-water stressed baseline (lower baseline) were fitted as Tc-Ta=4.523-3.761×VPD; R2 =0.92 and non-transpiring baseline (upper baseline) determined 6 ºC for rainfed wheat genotypes. Water stress threshold was 0.4 and crossing of that occurred 8 days before heading stage. In water stress threshold boundary, was depleted 60 mm available water from 0 to 50 cm soil depth. There was negative significant relationship (p <0.01) between CWSI and grain yield in all treatments and different nitrogen rates. Nitrogen application reduced water stress and increased grain yield of rainfed wheat genotypes. Ohadi and Rasad genotypes showed highest resistance to water stress and high grain yield production for N30 in split and planting time application, respectively. Cereal4 and Rasad genotypes were suitable for N60 application in split and planting time application, respectively.
قیمت : 20,000 ريال