پويايي كربن خاك در مراتع طبيعي تحت چرا و قرق در سه اكوسيستم مرتعي كوه‌هاي زاگرس مركز‌ي

آب و خاک  

دوره 28 - شماره 4

نوع مقاله: Original Article
چكيده: ارزيابي پويايي كربن خاك و فاكتورهاي كنترل كننده آن در اكوسيستم‌هاي مرتعي به درك بهتر چرخه جهاني كربن و تغيير آب و هواي جهاني كمك مي‌كند. از اين رو اين مطالعه با هدف بررسي نقش مديريت مرتع (قرق و چرا) بر معدني شدن و پويايي كربن خاك در برخي مراتع طبيعي استان چهارمحال و بختياري انجام گرديد. سه مديريت مرتع شامل الف) قرق، ب) چراي تحت كنترل و ج) چراي آزاد (مفرط) در مجاورت يكديگر در سه منطقه سبز‌كوه (۱۸ سال قرق)، بروجن (۲۳ سال قرق) و شيدا (۲سال قرق) انتخاب و از لايه سطحي (۱۵-۰ سانتي متر) نمونه‌هاي خاك جمع‌آوري و ميزان كربن آلي، نيتروژن كل و روند معدني شدن كربن خاك در شرايط استاندارد اندازه‌گيري گرديد. مناطق سبزكوه و شيدا به ترتيب حاوي بيشترين (14.6 ميلي گرم در كيلوگرم) و كمترين (4.8 ميلي گرم در كيلوگرم) ميزان كربن آلي خاك بودند و ميزان كربن آلي به طور معني‌دار در منطقه سبزكوه با اقليم مرطوب‌تر بيشتر از دو منطقه ديگر بود. نتايج نشان داد كه قرق مرتع در منطقه سبزكوه و بروجن از طريق افزايش ورود بقاياي گياهي و كربن سهل الوصول به خاك، معدني‌شدن كربن را افزايش داده است. در منطقه شيدا به علت اقليم خشك و سابقه كوتاه‌مدت مديريت، قرق تأثير چنداني بر بهبود پوشش گياهي و وضعيت خاك و در نتيجه معدني شدن كربن نداشت. در مجموع مي‌توان نتيجه گرفت كه اثر چرا يا قرق مرتع بر معدني شدن كربن به سابقه مديريت، نوع اقليم و پوشش گياهي اكوسيستم بستگي دارد.
Soil Organic Carbon Dynamics in Native Rangelands Exposed to Grazing and Ungrazing Management in Rangeland Ecosystems of Central Zagrous
Article Type: Original Article
Abstract: The study of soil C dynamics and factors controlling this important soil process in rangeland ecosystems may provide an insight into understanding and evaluating changes in the global C cycle. The primary objective of this study was to quantity the effects of pasture management (i.e., grazing, controlled grazing and ungrazing) on soil C levels and mineralization in three natural rangeland sites of Chaharmahal Va Bakhtiyari province. Three range management regimes including: (a) long-term ungrazed, (b) controlled grazed and (c) free (over) grazed in close vicinity were selected at three sites including SabzKouh (protected from grazing for 18 years), Boroujen (protected from grazing for 23 years) and Sheida (protected from grazing for 2 years). Soil samples were collected from 0-15 cm depth and organic C, total N and C mineralization were measured using standard methods. Results show that SabzKouh and Sheida sites had the highest (14.6 mg g-1 ) and the lowest (4.80 mg g-1 ) soil organic C contents, respectively. Soil total N and organic C contents at SabzKouh were significantly higher when compared to other sites, probably due to more rainfall and humid climate. The effect of range management on soil C mineralization was evident at two of the three sites. Results indicate that the exclusion of grazing animals resulted in an increase in soil C mineralization at SabzKouh and Boroujen sites, probably through the addition of plant residues and animal excrements to the soil. However, ungrazed management did not improve plant cover and soil properties in Sheida area, due likely to dry climate conditions, less biomass production and the history of cultivation and agricultural uses. It is, therefore, concluded that the effect of grazing on soil C mineralization depends primarily upon the plant community and climatic conditions and also upon the type of rangeland management and even land use history involved.
قیمت : 20,000 ريال