چگونگي پديداري سامانه‏ هاي بارش‏زاي سنگين در جنوب غربي ايران و پيوند آن با ‏پديدهMJO

آب و خاک  

دوره 28 - شماره 5

نوع مقاله: Original Article
چكيده: انگيزه انجام اين پژوهش بررسي برخي از ويژگي ‏هاي همديدي بارش ‏هاي سنگين در جنوب غربيايران و پيوند آن با پديده نوسان‏ هاي مادن-جوليان مي ‏باشد. چگونگي پراكنش ماهانه بارش و شناسايي سرچشمه ‏هاي توليد بخار آب براي اين بارش ‏ها از ديگر اهداف پژوهش است.در اين راستا، بارش روزانه ايستگاه ‏هاي آبادان، اهواز، بندرعباس، بوشهر، شهركرد و شيراز براي دوره ۳۶ ساله ۲۰۱۱-۱۹۷۵و ايستگاه ياسوج براي دوره ۲۱ ساله ۲۰۱۱-۱۹۹۰، در بازه ماه ‏هاي نوامبر هر سال تا آپريل سال پس از آن گردآوري شد. داده ‏هاي بارش از بزرگ به كوچك آراسته گرديدند و دو آستانه۵ و۱۰درصد بالايي به عنوان بارش‏ هاي سنگين برگزيده شدند. بيشترين فراواني بارش‏ هاي سنگين در ماه‏ هاي ژانويه، فوريه و دسامبرديده شد. در ايستگاه‏ هاي اهواز، بندرعباس، بوشهر، شهركرد و شيراز بيشترين بارش ‏هاي سنگين در فاز ۸،در ايستگاه آبادان در فازهاي ۷ و ۸ و در ايستگاه ياسوج در فاز ۲ رخ داده است. نقشه‏ هاي همديدي نشانگر آن است كه هم‏راستا با حركت خاور سوي پديده MJO در پهنه استوايي اقيانوس هند، سامانه بارش‏هاي سنگين هم از گستره باختري و جنوب باختري ايران آغاز شده و پس از گذراندن پهنه ‏هاي جنوب مركزي، به بخش ‏هاي خاوري ايران و سپس به افغانستان مي‏رسند. گردش تند چرخندي هوا كه بر پهنه درياي مديترانه، درياي سرخ، خليج فارس و درياي عرب چيره مي‏شود بخش بنيادين بخار آب براي اين بارش‏ ها را فراهم مي‏ سازد. نقشه ‏هاي همديدي نشانگر آن است كه بيشترين اندازه بخار آب اين بارش ‏ها از درياي عرب و پهنه باختري اقيانوس هند فراهم مي‏ گردد.
Formation of Heavy Precipitations in Southwestern Part of Iran and its Association with the Madden-Julian Oscillation
Article Type: Original Article
Abstract: The aim of this study is to assess some synoptic characteristics of heavy precipitations in southwestern parts of Iran and evaluate the relationship between them with the Madden-Julian Oscillation (MJO). Research is conducted with regard to distribution of precipitation per month and identifying their steam sources. Daily records of the November-April precipitation data in Abadan, Ahwaz, Bandar-Abbas, Bushehr, Shahr-e-kord and Shiraz stations for the 1975- 2011 period are collected as well as same panel data for Yasuj station from 1990 to 2011. Rainfall data are sorted in descending order and precipitation values that were fallen within the 5% and 10% of highest records are categorized as the heavy precipitation. The most frequent precipitations occurred in January, February and December. The most frequent heavy precipitations in Ahwaz, Bandar-Abbas, Bushehr, Shahr-e-kord and Shiraz stations occurred in phase 8, while in Abadan station occurred in phases 7 and 8. Apparently, due to the short duration precipitations data at Yasuj station, the most frequent heavy precipitation observed in phase 2.Synoptic maps show that harmonized with eastward movement of convective precipitation in Indian or pacific oceans.Heavy precipitation forms in the west region of Iran and moves toward southwest and south Central of Iran and then appears to Afghanistan.Formation of a cyclonic circulation that encompasses the Mediterranean Sea, Red Sea and Persian Gulf plays an important role for moisture supplement of these storm activities. The synoptic maps have indicated that main sources of these heavy rainfalls are moisture produced at the Arab sea and western parts of the Indian Ocean.
قیمت : 20,000 ريال