تاثير آتش سوزي مراتع بر ويژگي هاي فيزيكي خاك و پارامترهاي نفوذ آب با استفاده از آناليز تجزيه به مولفه هاي اصلي

آب و خاک  

دوره 28 - شماره 5

نوع مقاله: Original Article
چكيده: آتش‌سوزي‌هاي سالانه ممكن است بسياري از ويژگي‌هاي فيزيكي خاك مراتع نيمه استپي را دستخوش تغيير نمايد. هدف از اين پژوهش، مطالعه تاثير آتش‌سوزي بر ويژگي هاي فيزيكي خاك و پارامترهاي نفوذ آب در مراتع نيمه استپي كرسنك واقع در استان چهارمحال و بختياري بود. بدين‌ منظور، مراتعي با تاريخچه‌ي آتش‌سوزي متفاوت كه طي سال‌هاي ۱۳۸۷، ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ به ترتيب ۳، ۲ و ۱ سال پيش از مطالعه حاضر دچار آتش‌سوزي شده بودند، انتخاب گرديد. نفوذ آب به خاك در ۵۴ نقطه از منطقه مطالعاتي با استفاده از نفوذسنج مكشي اندازه‌گيري شد. تعداد نمونه‌هاي خاك براي مطالعات آزمايشگاهي با توجه به دو عمق سطحي (۱۰-۰ سانتي‌متر) و زير سطحي (۲۵-۱۵ سانتي‌متر)، ۱۰۸ نمونه بود. براي بررسي تفاوت ويژگي هاي اندازه گيري شده در مناطق سوخته و شاهد از آزمون t مستقل در سطح ۵ درصد و آناليز تجزيه به مولفه هاي اصلي (PCA) استفاده شد. نتايج نشان داد كه ضرايب پايداري خاكدانه‌ها (MWD و GMD) در لايه سطحي ۱ و ۲ سال پس از آتش‌سوزي در مقايسه با شاهد به صورت معني دار كاهش يافت. رس قابل پراكنش در آب (WDC) و جرم ويژه ظاهري خاك در لايه سطحي تمامي مناطق سوخته شده در مقايسه با شاهد به صورت معني دار بيشتر بود. هدايت آبي اشباع (Kfs) در تمامي سال هاي مورد مطالعه در مناطق تحت تاثير آتش سوزي مقاديري كمتر از شاهد را نشان داد. به دليل عمق كم، ظرفيت نگهداري آب كم و خطر بالاي فرسايش خاك هاي مراتع نيمه استپي كرسنك، وقوع آتش سوزي هاي سالانه اثرات منفي زيادي بر ويژگي هاي فيزيكي خاك اين مناطق به دنبال دارد.
Effect of Rangeland Fire on Soil Physical Properties and Water Infiltration Parameters using Principle Component Analysis
Article Type: Original Article
Abstract: Annual fires might change many soil physical properties in semi steppe rangeland.The objective of this study was to investigate the impact of fire on soil physical properties and soil water infiltration parameters in semisteppe rangeland of Karsanak region in Chaharmahal and Bakhtiari province. Therefore, several sites were chosen which were affected by fire at three, two and one years prior to this study (i.e. 2008, 2009 and 2010, respectively). Soil water infiltration was measured using tension infiltrometer in 54 points of the study sites. Since the soil samples were taken from to depth (0-10 cm and 15-25 cm) of each site, the numbers of soil samples for laboratory analysis were 108. Independent t-test and principle component analysis (PCA) was used to assess the difference between the measured properties at the burned and control sites. The results showed that aggregates stability coefficients (MWD and GMD) in the surface layer significantly reduced in 1 and 2 years after fire compared with control areas. Water dispersible clay (WDC) and bulk density significantly increased in surface layer of all burned areas compared with control areas. Saturation hydraulic conductivity significantly decreased in burned areas in 1, 2 and 3 years after. The results showed that annual fires occurs have meny negative effects on soil physical properties cause to shallow, low water retention capacity and high risk of erosion in semi steppe rangeland.
قیمت : 20,000 ريال