تعيين كيفيت علوفه گونه هاي مرتعي در زيست بوم هاي مرتعي پاشايلق مراوه تپه استان گلستان

مجله حفاظت زیست بومی گیاهان

دوره 1 - شماره 1

نوع مقاله: Original Article
چكيده:
آگاهي از سطح تامين مقادير شاخص هاي كيفيت علوفه گونه هاي گياهي، يكي از ملزومات اساسي در مديريت دام و مرتع است. به همين منظور در پژوهش حاضر، كيفيت علوفه گونه هاي مهم و مورد چراي دام در مراتع پاشايلق مراوه تپه استان گلستان بررسي شد. در اين مطالعه، از 18 گونه مرتعي كه از گونه هاي مهم و مورد چراي دام و از عناصر اصلي مراتع مورد مطالعه مي باشند، در سه مرحله رشد (رشد رويشي، گل‌دهي و بذردهي) در سال 1387 نمونه‌برداري شد. سپس شاخص هاي كيفيت علوفه شامل؛ درصد پروتئين خام (CP)، درصد الياف نامحلول در شوينده اسيدي (ADF)، درصد ماده خشك قابل هضم (DMD) و مقدار انرژي متابوليسمي (ME) (مگاژول بر كيلوگرم ماده خشك) محاسبه شد. براي مقايسه گونه ها و مراحل رشد از نظر شاخص هاي كيفيت علوفه، از تجزيه واريانس و به منظور مشاهده منابع تغييرات درون گروهي، از آزمون مقايسه دانكن استفاده شد. نتايج به‌دست آمده نشان مي دهد كه ميانگين مقادير پروتئين خام مراحل مختلف رشد در واحد وزن پوشش گياهي عبارتند از: 17/70، 14/91و 8/96 درصد كه در هر سه مرحله، بيشتر از مقدار تقريبي سطح بحراني آن (7 درصد) براي تامين نياز روزانه يك واحد دامي (گوسفند بالغ و غير شيرده 50 كيلوگرمي) است. ميانگين مقادير ماده خشك قابل هضم در مراحل مختلف رشد در واحد وزن پوشش گياهي به‌ترتيب: 68/01، 64/89و 55/84درصد است كه در مراحل مورد مطالعه بالاتر از سطح بحراني آن (50 درصد) براي نياز نگهداري يك واحد دامي است. مقادير انرژي متابوليسمي نيز در مراحل مختلف رشد در واحد وزن پوشش گياهي به‌ترتيب عبارتند از: 9/56 9/03 و 7/49 مگاژول بر كيلوگرم ماده خشك كه مقدار آنها در مرحله رشد رويشي و گل‌دهي بيشتر و در مرحله بذردهي كمتر از مقدار تقريبي سطح بحراني آن (8 مگاژول) براي تامين نياز روزانه يك واحد دامي است. اين امر، بيانگر اين نكته است كه مطلوبيت كيفيت علوفه مرتع در زمان هاي مختلف چرا، يكسان نيست و لازم است نياز روزانه واحد دامي بر مبناي كيفيت علوفه مشخص شود. طبيعي است كه بسته به شرايط سال، ممكن است كيفيت علوفه گياهان قدري تغيير يابد؛ ولي به‌دليل هزينه بر بودن تعيين كيفيت علوفه، مي توان از نتايج مذكور به‌منظور برآورد نياز روزانه دام در سال هاي مختلف استفاده كرد.
Forage quality of important range species in Pashaylogh-e-Maravetapeh rangeland ecosystem in Golestan province
Article Type: Original Article
Abstract:
Information regarding forage quality index is of paramount importance in animal and rangeland management. Hence, the quality of important common forage species in Pashaylogh-e-Maravetapeh rangelands was determined. In the present study, 18 rangeland species were sampled at three different phenological stages (vegetation, flowering, seeding) in 2009. All of these species were among the most important plant types of the study site. Forage quality indexes namely crude protein (CP), acid detergent fiber (ADF), dry matter digestibility (DMD) and metabolisable energy (ME) were determined to meet animal maintenance requirements. Analysis of variance was used to compare the indexes among species and different growth stages. Specific differences were evaluated using Duncan's test. The results showed that the average crude protein for vegetation, flowering and seeding stages were 17.70, 14.91 and 8.96%, respectively. However, it was the highest in the phenological stages and even lower than the critical level (7.0%) to meet an animal unit maintenance requirement. Average dry matter digestibility values for different phenological stages were 68.01, 64.89 and 55.84% with values higher than the critical amount (50%) for all phenological stages to meet animal maintenance requirements. Metabolism energy in vegetation, flowering and seeding stages were 9.56, 9.03 and 7.49 Mj/Kg/DM respectively with higher values for vegetation and flowering stages and values even lower than the critical level (8Mj) to meet an animal unit maintenance requirement in seeding stages. This suggests that the desirable quality of pasture forage at different times of grazing is not the same and the determination of daily animal unit requirements based on forage quality is needed. It is clear that forage quality varies as the weather changes, but since determining forage quality is costly, the results of this research can be used to estimate animal requirements throughout the year.
قیمت : 20,000 ريال