مطالعه‌ي اثر تنش خشكي انتهايي (پايان فصل رشد) بر روي عملكرد دانه، اجزاي عملكرد، درصد روغن، درصد پروتئين و خصوصيات رشد ريشه‌ي كلزا (Brassica napus) در شرايط آب و هوايي اهواز

تولیدات گیاهی (زراعت، اصلاح نباتات و باغبانی)( مجله علمی کشاورزی)

دوره 34 - شماره 1

نوع مقاله: Original Article
چكيده: اين تحقيق به منظور مطالعه‌ي اثر تنش خشكي بر عملكرد دانه، اجزاي عملكرد، درصد روغن، درصد پروتئين و صفات وابسته به ريشه به مدت دو سال 1387 و 1388 در شرايط گل داني درگلخانه مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي خوزستان اجرا گرديد. تيمارها شامل سطوح خشكي 50،60 و 70 درصد تخليه ي رطوبت خاك كه از مرحله ي شروع گل دهي تا زمان برداشت اعمال گرديدو سه رقم كلزا بهاره به نام هاي هايولا 401، شيرالي و آر.جي.اس بوده كه به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي در سه تكرار اجرا گرديد. اندازه گيري ها شامل عملكرد دانه، اجزاي عملكرد دانه، درصد پروتئين، درصد روغن، طول، قطر، حجم و ماده ي خشك ريشه بودند. نتايج نشان داد تنش خشكي سبب كاهش معني دار عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت شد و ميانگين كاهش دو ساله به ترتيب 21/3 ، 29/3 و 32/1 درصد بود. در بين اجزا عملكرد دانه وزن دانه و تعداد غلاف در بوته در اثر تنش خشكي به ترتيب 28/3 و 49/4 درصد كاهش يافتند. تنش خشكي درصد روغن را 9/1 درصد كاهش وميزان پروتئين دانه را 16/6 درصد افزايش داد. تنش خشكي سبب كاهش طول ريشه، ماده ي خشك ريشه و افزايش قطر ريشه شد. ميانگين طول ريشه و ماده ي خشك ريشه به ترتيب 55 و 36/9 درصدكاهش يافتند و قطر ريشه 58/03 درصد افزايش نشان داد.  يافته هاي به دست آمده نشان داد در شرايط آب و هوايي استان خوزستان تنش خشكي انتهايي فصل از طريق تاثير بر مؤلفه هاي ريشه و همچنين با كاهش عملكرد دانه و اجزاي عملكرد دانه وكاهش درصد روغن توليد كلزا را كاهش داده است. 
Study of Terminal Drought Stress on Yield, yield Components Oil and Protein, Percentage and Root Growth Canola Under Ahvaz Climate Conditions
Article Type: Original Article
Abstract: This research was carried in a pot experiment in order to study the effect of terminal drought stress on yield, yield components oil and protein percentage and root growth, in Khuzestan agricultural and natural resource research center in 2008-2009 years. Treatments were consisted of drought stress including 50, 60 and 70 percent of water use content, which was applied from early heading stage until completely repining time, and three springs Canola cultivar including shirali, hayola 401 and R.G.S. Treatments were conducted as factorial experiment using completely randomized design with three replications. Measurements were included of yield, yield components, oil and protein percentage, root length, diameter, root volume, and root dry matter. The results showed that, significantly, drought stress reduced grain yield, biological yield and harvest index and the average of reduced of them during 2 years were 21.3, 29.3, and 32.1 percent respectively. Among grain yield components, grain weight and pod number have been reduced 28.3 and 49.4 percent respectively in response of drought stress. Drought stress decline 9.1 percent oil and increased 16.6 percent protein. Drought stress reduced root and dry matter and increased root diameter .mean root length, dry matter reduced 55 and 36.9 percent respectively and root diameter increased 58 percent in response of drought stress. The results showed that under Khuzestan climate condition terminal drought stress has decreased canola production by affecting root growth and also by reducing yield, yield components and decline oil percent.