بررسي اثر تاريخ كاشت و تراكم بر عملكرد و اجزاي عملكرد خردل سياه (Brassica nigra) در شرايط آب و هوايي ابركوه

مجله تولید گیاهان زراعی 

دوره 8 - شماره 3

نوع مقاله: Original Article
چكيده: سابقه و هدف: خردل سياه (Brassica nigra) گياهي يكساله از تيره شب بو است. اين گياه در طب سنتي مصارف متنوعي داشته و جهت تسكين دردهاي عصبي و روماتيسمي استفاده مي ‏شود. رشد و نمو و توليد محصول گياهان دارويي مانند ساير گياهان متأثر از عوامل ژنتيكي و زراعي مي‏باشد انتخاب مناسب ‏ترين تاريخ كاشت و مطلوب‏ترين تراكم بوته از عوامل مهم موفقيت در زراعت هر گياهي به شمار مي‏رود. براي هر محصول تاريخ كاشت مطلوبي وجود داشته كه به تأخير افتادن آن معمولاً موجب كاهش عملكرد مي‏شود. متخصصين زراعت بر اين عقيده‏اند كه تراكم مطلوب بوته‏ هاي سالم در سطح مزرعه پايه و اساس يك سيستم زراعي محسوب مي‏شود. در تراكم مطلوب بوته تمامي عوامل محيطي (آب، هوا، نور و خاك) مورد استفاده كامل قرار گرفته و در عين حال رقابت‏ هاي بين بوته‏ اي و درون بوته‏ اي به حداقل مي‏رسد. 
مواد و روش ها: به منظور بررسي اثر تاريخ كاشت و تراكم بر عملكرد گياه دارويي خردل سياه، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك كامل تصادفي با سه تكرار در استان يزد، شهرستان ابركوه، روستاي فراغه، مزرعه علي آباد، ارتفاع از سطح دريا در اين منطقه 1700 متر مي‏ باشد و در سال زراعي 91-1390 به اجرا گذاشته شد، تيمارهاي آزمايش شامل تاريخ ‏هاي مختلف كشت در سه سطح (10، 30 بهمن و 20 اسفند) به عنوان فاكتور اول و تراكم كشت در سه سطح (33، 50 و 100 بوته در هر متر مربع) به عنوان فاكتور دوم بودند. صفات اندازه‏ گيري شده شامل محتواي نسبي آب گياه، پتانسيل آب برگ، ارتفاع بوته ‏ها، تعداد شاخه فرعي در هر بوته، تعداد خورجين در بوته، تعداد دانه در خورجين، وزن هزار دانه، عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك، درصد و عملكرد روغن بود. براي بدست آوردن پتانسيل آب برگ، از محلول‏ هايي با پتانسيل 5- ، 10- و 15- بار، تهيه شده از ساكارز استفاده شد و داده‏ هاي حاصل توسط نرم افزار MSTATC و SAS 9.2 تجزيه و تحليل شد و همچنين مقايسه ميانگين‏ ها از طريق آزمون LSD مورد مقايسه قرار گرفت. 
يافته ها: نتايج آزمايش نشان داد، كه تاريخ كاشت اثر معني‏داري بر صفات محتواي نسبي آب گياه، ارتفاع بوته‏ ها، تعداد شاخه فرعي در هر بوته، تعداد خورجين در بوته، تعداد دانه در خورجين، وزن هزار دانه، عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك و عملكرد روغن خردل سياه گذاشت. تاريخ كاشت 10 بهمن با عملكرد دانه 2/1474 كيلوگرم در هكتار، عملكرد روغن 34/359 كيلوگرم در هكتار و عملكرد بيولوژيك 8190 كيلوگرم در هكتار بهترين تاريخ كاشت بود. اثر تراكم در عملكرد و اجزاي عملكرد اختلاف معني‏داري نداشت و تنها بر صفت تعداد خورجين در بوته داراي اختلاف معني‏داري بود، اثر متقابل تراكم و تاريخ كاشت بر صفات تعداد خورجين در بوته و تعداد دانه در خورجين خردل سياه اختلاف معني‏داري داشت. اثر تراكم بر عملكرد دانه معني‏دار نبود. عملكرد دانه در تراكم بالا به دليل كاهش تعداد شاخه فرعي و كاهش تعداد خورجين در بوته، كاهش يافته و با تراكم‏هاي ديگر فاقد اختلاف معني‏دار است و اثر تاريخ كاشت و تراكم بر درصد روغن معني‏دار نشد. 
نتيجه گيري: نتايج اين تحقيق نشان داد كه تاريخ كاشت بر عملكرد خردل سياه اثر قوي و تراكم ‏هاي انتخاب شده اثر ضعيفي دارد و در تاريخ كاشت مناسب بوته‏ هايي بوجود مي ‏آيند كه داراي رشد رويشي مناسب بوده و در نهايت عملكرد بهتري دارند. به طور كلي با توجه به نتايج مقايسه ميانگين اثر متقابل تراكم و تاريخ كاشت بر صفات عملكرد دانه و عملكرد روغن، تاريخ كاشت 10 بهمن و تراكم 100 بوته در مترمربع در شهرستان ابركوه و مناطق مشابه توصيه مي‏ شودسابقه و هدف: خردل سياه (Brassica nigra) گياهي يكساله از تيره شب بو است. اين گياه در طب سنتي مصارف متنوعي داشته و جهت تسكين دردهاي عصبي و روماتيسمي استفاده مي‏ شود. رشد و نمو و توليد محصول گياهان دارويي مانند ساير گياهان متأثر از عوامل ژنتيكي و زراعي مي ‏باشد انتخاب مناسب‏ ترين تاريخ كاشت و مطلوب‏ ترين تراكم بوته از عوامل مهم موفقيت در زراعت هر گياهي به شمار مي‏ رود. براي هر محصول تاريخ كاشت مطلوبي وجود داشته كه به تأخير افتادن آن معمولاً موجب كاهش عملكرد مي‏ شود. متخصصين زراعت بر اين عقيده ‏اند كه تراكم مطلوب بوته‏ هاي سالم در سطح مزرعه پايه و اساس يك سيستم زراعي محسوب مي‏شود. در تراكم مطلوب بوته تمامي عوامل محيطي (آب، هوا، نور و خاك) مورد استفاده كامل قرار گرفته و در عين حال رقابت ‏هاي بين بوته ‏اي و درون بوته ‏اي به حداقل مي‏رسد. 
مواد و روش ها: به منظور بررسي اثر تاريخ كاشت و تراكم بر عملكرد گياه دارويي خردل سياه، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك كامل تصادفي با سه تكرار در استان يزد، شهرستان ابركوه، روستاي فراغه، مزرعه علي آباد، ارتفاع از سطح دريا در اين منطقه 1700 متر مي‏باشد و در سال زراعي 91-1390 به اجرا گذاشته شد، تيمارهاي آزمايش شامل تاريخ‏ هاي مختلف كشت در سه سطح (10، 30 بهمن و 20 اسفند) به عنوان فاكتور اول و تراكم كشت در سه سطح (33، 50 و 100 بوته در هر متر مربع) به عنوان فاكتور دوم بودند. صفات اندازه‏گيري شده شامل محتواي نسبي آب گياه، پتانسيل آب برگ، ارتفاع بوته‏ ها، تعداد شاخه فرعي در هر بوته، تعداد خورجين در بوته، تعداد دانه در خورجين، وزن هزار دانه، عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك، درصد و عملكرد روغن بود. براي بدست آوردن پتانسيل آب برگ، از محلول‏ هايي با پتانسيل 5- ، 10- و 15- بار، تهيه شده از ساكارز استفاده شد و داده‏ هاي حاصل توسط نرم افزار MSTATC و SAS 9.2 تجزيه و تحليل شد و همچنين مقايسه ميانگين ‏ها از طريق آزمون LSD مورد مقايسه قرار گرفت. 
يافته ها: نتايج آزمايش نشان داد، كه تاريخ كاشت اثر معني‏داري بر صفات محتواي نسبي آب گياه، ارتفاع بوته ‏ها، تعداد شاخه فرعي در هر بوته، تعداد خورجين در بوته، تعداد دانه در خورجين، وزن هزار دانه، عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك و عملكرد روغن خردل سياه گذاشت. تاريخ كاشت 10 بهمن با عملكرد دانه 2/1474 كيلوگرم در هكتار، عملكرد روغن 34/359 كيلوگرم در هكتار و عملكرد بيولوژيك 8190 كيلوگرم در هكتار بهترين تاريخ كاشت بود. اثر تراكم در عملكرد و اجزاي عملكرد اختلاف معني‏داري نداشت و تنها بر صفت تعداد خورجين در بوته داراي اختلاف معني‏داري بود، اثر متقابل تراكم و تاريخ كاشت بر صفات تعداد خورجين در بوته و تعداد دانه در خورجين خردل سياه اختلاف معني‏داري داشت. اثر تراكم بر عملكرد دانه معني‏دار نبود. عملكرد دانه در تراكم بالا به دليل كاهش تعداد شاخه فرعي و كاهش تعداد خورجين در بوته، كاهش يافته و با تراكم‏ هاي ديگر فاقد اختلاف معني‏دار است و اثر تاريخ كاشت و تراكم بر درصد روغن معني‏دار نشد. 
نتيجه گيري: نتايج اين تحقيق نشان داد كه تاريخ كاشت بر عملكرد خردل سياه اثر قوي و تراكم ‏هاي انتخاب شده اثر ضعيفي دارد و در تاريخ كاشت مناسب بوته ‏هايي بوجود مي‏ آيند كه داراي رشد رويشي مناسب بوده و در نهايت عملكرد بهتري دارند. به طور كلي با توجه به نتايج مقايسه ميانگين اثر متقابل تراكم و تاريخ كاشت بر صفات عملكرد دانه و عملكرد روغن، تاريخ كاشت 10 بهمن و تراكم 100 بوته در مترمربع در شهرستان ابركوه و مناطق مشابه توصيه مي‏شودسابقه و هدف: خردل سياه (Brassica nigra) گياهي يكساله از تيره شب بو است. اين گياه در طب سنتي مصارف متنوعي داشته و جهت تسكين دردهاي عصبي و روماتيسمي استفاده مي‏شود. رشد و نمو و توليد محصول گياهان دارويي مانند ساير گياهان متأثر از عوامل ژنتيكي و زراعي مي‏باشد انتخاب مناسب‏ ترين تاريخ كاشت و مطلوب‏ترين تراكم بوته از عوامل مهم موفقيت در زراعت هر گياهي به شمار مي‏رود. براي هر محصول تاريخ كاشت مطلوبي وجود داشته كه به تأخير افتادن آن معمولاً موجب كاهش عملكرد مي‏شود. متخصصين زراعت بر اين عقيده‏ اند كه تراكم مطلوب بوته‏ هاي سالم در سطح مزرعه پايه و اساس يك سيستم زراعي محسوب مي ‏شود. در تراكم مطلوب بوته تمامي عوامل محيطي (آب، هوا، نور و خاك) مورد استفاده كامل قرار گرفته و در عين حال رقابت‏هاي بين بوته ‏اي و درون بوته‏اي به حداقل مي‏رسد. 
مواد و روش ها: به منظور بررسي اثر تاريخ كاشت و تراكم بر عملكرد گياه دارويي خردل سياه، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك كامل تصادفي با سه تكرار در استان يزد، شهرستان ابركوه، روستاي فراغه، مزرعه علي آباد، ارتفاع از سطح دريا در اين منطقه 1700 متر مي‏ باشد و در سال زراعي 91-1390 به اجرا گذاشته شد، تيمارهاي آزمايش شامل تاريخ‏هاي مختلف كشت در سه سطح (10، 30 بهمن و 20 اسفند) به عنوان فاكتور اول و تراكم كشت در سه سطح (33، 50 و 100 بوته در هر متر مربع) به عنوان فاكتور دوم بودند. صفات اندازه‏ گيري شده شامل محتواي نسبي آب گياه، پتانسيل آب برگ، ارتفاع بوته‏ ها، تعداد شاخه فرعي در هر بوته، تعداد خورجين در بوته، تعداد دانه در خورجين، وزن هزار دانه، عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك، درصد و عملكرد روغن بود. براي بدست آوردن پتانسيل آب برگ، از محلول‏هايي با پتانسيل 5- ، 10- و 15- بار، تهيه شده از ساكارز استفاده شد و داده ‏هاي حاصل توسط نرم افزار MSTATC و SAS 9.2 تجزيه و تحليل شد و همچنين مقايسه ميانگين‏ ها از طريق آزمون LSD مورد مقايسه قرار گرفت. 
يافته ها: نتايج آزمايش نشان داد، كه تاريخ كاشت اثر معني‏داري بر صفات محتواي نسبي آب گياه، ارتفاع بوته‏ ها، تعداد شاخه فرعي در هر بوته، تعداد خورجين در بوته، تعداد دانه در خورجين، وزن هزار دانه، عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك و عملكرد روغن خردل سياه گذاشت. تاريخ كاشت 10 بهمن با عملكرد دانه 2/1474 كيلوگرم در هكتار، عملكرد روغن 34/359 كيلوگرم در هكتار و عملكرد بيولوژيك 8190 كيلوگرم در هكتار بهترين تاريخ كاشت بود. اثر تراكم در عملكرد و اجزاي عملكرد اختلاف معني‏داري نداشت و تنها بر صفت تعداد خورجين در بوته داراي اختلاف معني‏داري بود، اثر متقابل تراكم و تاريخ كاشت بر صفات تعداد خورجين در بوته و تعداد دانه در خورجين خردل سياه اختلاف معني‏داري داشت. اثر تراكم بر عملكرد دانه معني‏دار نبود. عملكرد دانه در تراكم بالا به دليل كاهش تعداد شاخه فرعي و كاهش تعداد خورجين در بوته، كاهش يافته و با تراكم‏هاي ديگر فاقد اختلاف معني‏دار است و اثر تاريخ كاشت و تراكم بر درصد روغن معني‏دار نشد. 
نتيجه گيري: نتايج اين تحقيق نشان داد كه تاريخ كاشت بر عملكرد خردل سياه اثر قوي و تراكم‏ هاي انتخاب شده اثر ضعيفي دارد و در تاريخ كاشت مناسب بوته‏ هايي بوجود مي‏ آيند كه داراي رشد رويشي مناسب بوده و در نهايت عملكرد بهتري دارند. به طور كلي با توجه به نتايج مقايسه ميانگين اثر متقابل تراكم و تاريخ كاشت بر صفات عملكرد دانه و عملكرد روغن، تاريخ كاشت 10 بهمن و تراكم 100 بوته در مترمربع در شهرستان ابركوه و مناطق مشابه توصيه مي‏ شود
Effects of planting date and plant density on yield and yield components of Brassica nigra under Abarkooh climatic conditions
Article Type: Original Article
Abstract: Background and objectives: Black mustard (Brassica nigra (L.) Koch) is an annual plant belongs Brassicaceae. It has a variety of uses in traditional medicine for rheumatic and neurological pain. Growth and development and production of medicinal plants, like other plants is influenced by genetic and environmental factors. Select the most appropriate planting date and the most favorable plant density is an important factor in the success of any plant is cultivated. There is optimal planting date for each plant that the delay is usually reduced its yield. Agronomists believe that the appropriate plant density at the farm is the foundation of a farming system. In appropriate density the plant can use all environmental factors and decreased competition between plants. 
Materials and methods: In order to evaluate the effects of sowing date and plant density on yield and yield components of black mustard, an experiment was conducted based on RCBD with three replications at Abarkooh (Yazd Province) during growing season (January-June) at 2012 and the height is 1700 meters above sea level in the region. Treatments were three planting dates (30/Jan, 19/Feb and 11/March/2012) and three plant densities (33, 50 and 100 plant/m2). Following traits were measured: LWP, RWC, plant height, branch/plant, fruit/plant, seed/fruit, 1000-seed weight, seed yield, biological yield, oil percent and oil yield of black mustard. For measuring LWP, had used solutions from sucrose (-5, -10 and -15 bar). Data analyzed by MSTATC and SAS 9.2 and then means compared with LSD. 
Results: Results showed there is significant difference between planting dates on RWC, plant height, branch/plant, fruit/plant, seed/fruit, 1000-seed weight, seed yield and biological yield. 30/Jan is the best date with 1474.2 kg/ha (seed yield), 359.34 kg/ha (oil yield) and 8190 kg/ha (biological yield). There is no significant difference among plant densities on biological yield, seed yield and oil yield traits. The interaction effect of planting date and density on the number of silique/plant and the number of seed/silique were significantly different. The effect of plant density on seed yield did not have significant difference. In high density seed yield decreased because of decreasing of branch and silique/plant. There’s no significant difference between plant densities and sowing dates on oil percent. 
Conclusion: Results showed that planting dates have strong effect and selected densities have poor effect on yield, in appropriate planting date arise plants with good vegetative growth and ultimately yield well. In general, according to the results of mean comparison of interaction effects of density and planting date on seed yield and oil yield, 30/Jan and 100 plant/m2 in the Abarkooh and similar areas is recommended.
قیمت : 20,000 ريال